Patrzyłeś kiedyś, jak drukarka mieli jeden PDF przez kwadrans, a ten sam plik na innej maszynie wychodzi w 20 sekund? Winny był najczęściej sterownik. PCL vs PostScript ta jedna decyzja ustawia jakość i czas każdego wydruku. Przez lata grzebałem w panelach drukarek u klientów i w domu, więc opiszę, kiedy wybrać PCL, kiedy PostScript i co zrobić, gdy PDF nie chce współpracować.
TL;DR: Do druku PDF i grafiki wybierz PostScript, do zwykłych dokumentów tekstowych PCL. Według Adobe, twórcy obu technologii, format PDF wyrósł z modelu PostScript, dlatego sterownik PS wierniej oddaje wektory i czcionki. PCL jest lżejszy i szybszy przy prostym tekście, za to częściej dławi się skomplikowanym plikiem.
PCL czy PostScript – który sterownik wybrać do drukowania?
Wybierz PostScript, jeśli drukujesz pliki PDF, grafikę wektorową, materiały z Corela czy InDesigna albo cokolwiek z przezroczystościami. Zostań na PCL, gdy w grę wchodzą głównie dokumenty tekstowe, e-maile i tabele, a zależy ci na szybkości. Ta jedna decyzja rozwiązuje większość problemów z drukiem.
Reguła, którą stosuję, jest banalnie prosta. Im więcej grafiki w pliku, tym mocniej PostScript wygrywa. Im prostszy dokument, tym lepiej radzi sobie PCL i robi to szybciej. Schody zaczynają się wtedy, gdy ktoś próbuje przepchnąć ciężki katalog produktowy przez PCL i dziwi się, że biurowa drukarka się wiesza.
Krótka ściąga, który sterownik do czego:
- PostScript – pliki PDF z grafiką, logotypy, eksport z programów DTP.
- PostScript – gdy widzisz krzaczki zamiast tekstu albo ucięte fragmenty strony.
- PostScript – druk, który ma wyglądać tak samo na różnych urządzeniach.
- PCL – zwykłe dokumenty z Worda, faktury, tabele, e-maile.
- PCL – gdy liczy się czysta szybkość przy prostym tekście.
- PCL – starsze drukarki biurowe z małą ilością pamięci.
- Jedno i drugie – możesz mieć oba sterowniki obok siebie i przełączać się zależnie od pliku.
Czym właściwie różni się PCL od PostScript?
PCL to język firmy HP, w którym część pracy nad obrazem wykonuje sama drukarka, dlatego jest lekki i szybki, ale mocno zależny od konkretnego urządzenia. PostScript to język Adobe, który opisuje całą stronę niezależnie od drukarki, więc grafikę i czcionki oddaje precyzyjnie, choć kosztem dłuższego przetwarzania.
Różnica sprowadza się do tego, kto odwala robotę. Przy PCL drukarka dostaje skrótowy zestaw poleceń i dokleja resztę z własnych zasobów. Przy PostScript komputer wysyła pełny opis strony, a drukarka ma go tylko wykonać. Stąd ten kompromis: szybkość kontra wierność.
U jednego klienta miałem starego HP LaserJet, na którym PCL5e drukował zauważalnie szybciej niż nowszy PCL6. Wniosek? „Nowszy” nie znaczy automatycznie „lepszy”. Wszystko zależy od pliku i od tego, ile pamięci ma maszyna.
PCL występuje zresztą w kilku odmianach. PCL5e obsługuje druk monochromatyczny, PCL5c dokłada kolor, a PCL6 (znany też jako PCL XL) to nowsza, bardziej obiektowa wersja, lepiej dogadująca się z grafiką. Osobna kategoria to sterowniki GDI, czyli host-based, gdzie cała praca dzieje się w komputerze, a drukarka dostaje gotową bitmapę. GDI bywa najtańszy i zarazem najsłabszy w sieci, więc do PDF-ów raczej go omijaj. Uniwersalny sterownik PCL od HP (UPD) opisuje sam producent na stronie HP.
PDF to w gruncie rzeczy zamrożony PostScript, więc nic dziwnego, że sterownik PS dogaduje się z nim najlepiej.
Najważniejsze różnice w jednym miejscu:
| Cecha | PCL | PostScript |
|---|---|---|
| Twórca | HP | Adobe |
| Szybkość (tekst) | Wyższa | Niższa |
| Jakość grafiki | Dobra | Bardzo dobra |
| Druk PDF | Bywa problematyczny | Najlepszy wybór |
| Zależność od drukarki | Wysoka | Niska |
Sterownik a wolny wydruk i błędy w PDF
Gdy PDF drukuje się ślamazarnie albo wychodzi z krzaczkami, najpierw zmień sterownik na PostScript. To naprawia większość takich przypadków. Jeśli nie możesz go podmienić, włącz w czytniku opcję „Drukuj jako obraz”, która spłaszcza stronę do bitmapy i omija problem.
Mechanizm jest prosty. Sterownik PCL, zmuszony do obsługi ciężkiej grafiki wektorowej, rasteryzuje ją do wielkiej mapy bitowej i zalewa drukarkę danymi. Stąd te pięciominutowe pauzy i połowy stron. PostScript przesyła zwięzły opis, więc nawet rozbudowany plik idzie sprawniej.
Gdy włączasz „Drukuj jako obraz”, ustaw rozdzielczość na 300 lub 600 dpi zamiast domyślnych 1200. Wydruk pójdzie znacznie szybciej, a różnicy na oko nie zobaczysz.
Jeśli zamiana sterownika nie pomaga, sprawdź wersję czytnika i osadzanie czcionek. Adobe co kwartał łata Acrobat Readera, a część błędów z pustymi stronami pojawiała się dopiero po aktualizacjach Windowsa. Dokumentuje to Adobe.
Jak sprawdzić i zmienić sterownik w Windows
Cała operacja zajmuje dwie minuty i nie wymaga reinstalacji drukarki. Kolejność jest taka:
- Otwórz Panel sterowania i wejdź w „Urządzenia i drukarki”.
- Kliknij prawym przyciskiem swoją drukarkę i wybierz „Właściwości drukarki”.
- Na karcie „Zaawansowane” sprawdź, jaki sterownik jest przypisany.
- Jeśli masz tylko PCL, dodaj drukarkę ponownie i przy instalacji wskaż wariant PostScript (PS) ze strony producenta.
- Wydrukuj ten sam problematyczny PDF na obu sterownikach i porównaj czas oraz wynik.
Ten test z dwoma wydrukami to najszybsza diagnoza, jaką znam. Jeśli na PostScript plik wychodzi czysto i szybciej, masz odpowiedź. Możesz też wydrukować do pliku .prn i sprawdzić, czy zacina się komputer, czy drukarka, ale dla większości osób prosty test na dwóch sterownikach w zupełności wystarczy.
Podsumowanie
Spór PCL vs PostScript ma jedną praktyczną odpowiedź: PostScript do PDF i grafiki, PCL do szybkiego druku tekstu. Większość problemów z wolnym wydrukiem i błędami w plikach PDF znika po tej jednej zmianie w ustawieniach drukarki, bez kupowania nowego sprzętu.
Co zapamiętać:
- PostScript wygrywa wszędzie tam, gdzie liczy się grafika i wierność wydruku PDF.
- PCL jest szybszy i lżejszy przy zwykłych dokumentach tekstowych.
- Zmiana sterownika rozwiązuje większość przypadków wolnego druku i krzaczków, zanim sięgniesz po cokolwiek innego.
Sprawdź teraz, jaki sterownik masz ustawiony we właściwościach swojej drukarki, i przełącz go, zanim znów stracisz kwadrans przy jednym PDF-ie.
FAQ
Który sterownik jest szybszy: PCL czy PostScript?
Przy zwykłych dokumentach tekstowych szybszy jest zwykle PCL, bo część renderowania zrzuca na samą drukarkę. PostScript bywa wolniejszy przy prostym tekście, za to przy rozbudowanej grafice i plikach PDF często wyprzedza PCL, który dławi się ciężkim plikiem.
Co wybrać: PCL5 czy PCL6?
PCL6 (czyli PCL XL) jest nowszy i lepiej radzi sobie ze złożoną grafiką, więc na większości współczesnych drukarek to domyślny wybór. Na starszych maszynach zdarza się jednak, że PCL5e drukuje szybciej i stabilniej. Jeśli masz leciwy sprzęt, po prostu przetestuj oba.
Czy mogę mieć zainstalowane oba sterowniki naraz?
Tak. Możesz dodać tę samą drukarkę dwa razy, raz ze sterownikiem PCL, raz z PostScript, i przełączać się między nimi przy drukowaniu. To wygodne, gdy raz drukujesz faktury, a innym razem ciężki katalog PDF i nie chcesz iść na kompromis.

